BỆNH VIÊM HANG VỊ DẠ DÀY

Viêm hang vị dạ dày là bệnh hay gặp nhất của đường tiêu hoá. Bệnh có thể điều trị khỏi nếu được chẩn đoán sớm và điều trị phù hợp. Sau điều trị, nếu thực hiện việc ăn uống khoa học, làm việc điều độ sẽ giảm thiểu tái phát bệnh.

1. Khái niệm về viêm hang vị dạ dày

1.1. Vị trí hang vị

Hang vị là một trong những bộ phận quan trọng của dạ dày. Tuy nhiên, bộ phận này cũng rất dễ bị tổn thương bởi những tác động của vi khuẩn, chế độ ăn uống thiếu khoa học. Tỷ lệ người mắc bệnh này cũng chiếm khá cao. Thông thường, người ở độ tuổi trung niên và người già có tỉ lệ mắc bệnh cao hơn. Tuy nhiên hiện nay, tỉ lệ mắc bệnh này ở trẻ nhỏ đang ngày càng có xu hướng tăng lên. Viêm hang vị dạ dày là tình trạng bộ phận hang vị bị viêm loét và tổn thương.

1.2. Nguyên nhân và các bệnh liên quan

Nguyên nhân thường gặp nhất (1) gây tổn thương dạ dày nói chung và hang vị nói riêng là nhiễm khuẩn HP, nhóm nguyên nhân thứ hai (2) gồm lạm dụng rượu, bia, thuốc lá, các loại thuốc giảm đau nhóm không steroid không đúng chỉ định và nhóm thứ ba (3) là do chế độ ăn uống không điều độ, căng thẳng, stress…

Tổn thương dạ dày vùng hang vị có thể gây ra các bệnh lý từ nhẹ đến nặng như: viêm hang vị cấp tính, loét hang vị, viêm teo hang vị, U  lymphoma hay thậm chí ung thư hang vị dạ dày.

a. Nhiễm khuẩn Helicobacter Pylori

Helicobacter Pylori (HP) là tên của một loại xoắn khuẩn, ái khí, gram âm, tồn tại trong lớp chất nhầy của niêm mạc dạ dày và gây ra các bệnh liên quan đến dạ dày.

Vi khuẩn HP thông thường xâm nhập vào cơ thể người bằng đường tiêu hóa. Điều này liên quan lớn đến khu vực, môi trường và chất lượng sống. Khi vi khuẩn HP đã xâm nhập vào cơ thể, chúng có thể âm thầm phát triển gây ra hiện tượng tăng nồng độ acid và làm thay đổi môi trường niêm mạc hang vị. Trong quá trình đó, người bệnh có thể sẽ không gặp bất cứ triệu chứng gì.

b. Lạm dụng thuốc chống viêm không steroid

Thuốc chống viêm không steroid là một trong những nguyên nhân dẫn đến viêm hang vị dạ dày. Người bệnh cần tuân thủ vấn đề sử dụng nhóm thuốc giảm đau này theo y lệnh của thầy thuốc, tránh tình trạng tự ý uống thuốc, có thể dẫn đến tổn thương dạ dày nặng.

c. Căng thẳng, trầm cảm

Căng thẳng, trầm cảm là một trong những vấn đề điển hình từ sức khỏe tâm thần. Hệ thống thần kinh ruột có giao tiếp với hệ thống thần kinh trung ương. Chính vì vậy, các tình trạng như căng thẳng, trầm cảm đều có ảnh hưởng đến sức khỏe tiêu hóa.

d. Chế độ ăn uống, sinh hoạt, làm việc thiếu khoa học

Chế độ ăn uống, sinh hoạt thiếu khoa học làm tăng nguy cơ mắc hang vị dạ dày. Việc ăn uống không điều độ, ăn quá nhiều thức ăn khó tiêu, cay nóng là tác nhân dẫn đến các bệnh lý về dạ dày, bao gồm viêm hang vị dạ dày.

Bên cạnh đó, rượu bia và thuốc lá là nguyên nhân kích thích tăng acid bên trong thành dạ dày. Tình trạng này có thể dễ dàng dẫn đến bệnh viêm hang vị dạ dày ở người.

Một vấn đề khác, giấc ngủ tuy không ảnh hưởng nhiều đến viêm hang vị dạ dày, nhưng việc mất ngủ lại là yếu tố gây ra căng thẳng thần kinh và những vấn đề về sức khỏe tâm thần khác. Đây là yếu tố gây ra viêm hang vị dạ dày tương tự như nguyên nhân căng thẳng và trầm cảm.

2. Các biến chứng

Người bệnh có thể gặp các biến chứng nguy hiểm hay tình trạng viêm dai dẳng, tái phát nhiều lần, nhất là kèm theo nhiễm khuẩn HP, sử dụng rượu bia, thuốc lá kéo dài:

– Loét dạ dày xuất huyết;

– Viêm teo dạ dày nặng;

– Hẹp môn vị dạ dày;

– Ung thư dạ dày.

3. Triệu chứng

Mỗi người sẽ có những nguyên nhân gây bệnh cũng như tình trạng sức khỏe khác nhau. Từ đó, bệnh sẽ gây ra những triệu chứng khác nhau. Ở một số trường hợp, viêm hang vị dạ dày có thể phát bệnh dưới dạng không triệu chứng.

Một số dấu hiệu viêm hang vị dạ dày mà người bệnh có thể nhận biết bệnh gồm:

– Xuất hiện các cơn đau ở vùng thượng vị;

– Cảm giác đầy bụng, nóng rát ở thượng vị;

– Ợ hơi, ợ chua;

– Chán ăn;

– Buồn nôn và nôn;

– Nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen.

Nếu như xuất hiện một trong những dấu hiệu nêu trên trong thời gian dài, người bệnh cần đến bệnh viện để được thăm khám và chẩn đoán với bác sĩ chuyên môn sớm. Viêm hang vị dạ dày nếu không điều trị kịp thời có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm như đã đề cập ở trên.

 4. Chẩn đoán

Viêm hang vị dạ dày thường được chẩn đoán bằng phương pháp nội soi dạ dày. Bên cạnh đó, tùy vào nhu cầu, triệu chứng của từng người bệnh mà bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp chẩn đoán phù hợp.

– Nội soi dạ dày: Phương pháp nội soi dạ dày giúp xác định chính xác vị trí, mức độ tổn thương ở hang vị. Đồng thời qua nội soi có thể thực hiện test  đánh giá tình trạng nhiễm khuẩn vi khuẩn Helicobacter Pylori ở dạ dày.

– Xét nghiệm máu: Mục tiêu của xét nghiệm máu là để kiểm tra sự hiện diện của kháng thể chống lại vi khuẩn HP trong máu người bệnh. Nhược điểm là nếu người bệnh trước đó nhiễm và đã được điều trị thì đôi khi xét nghiệm máu vẫn dương tính vài tháng sau đó. Chính vì vậy xét nghiệm máu không áp dụng cho kiểm tra hiệu quả điều trị HP trước đó.

5. Điều trị

Việc điều trị nên kết hợp giữa dùng thuốc và không dùng thuốc.

5.1. Sử dụng thuốc điều trị viêm hang vị dạ dày

Với những người bệnh viêm hang vị dạ dày do nhiễm vi khuẩn HP, bác sĩ sẽ chỉ định điều trị diệt vi khuẩn bằng kháng sinh trước. Phác đồ điều trị vi khuẩn HP thông thường kéo dài 14 ngày, phối hợp ít nhất 2 kháng sinh đường uống và thuốc ức chế acid dạ dày. Các thuốc kháng sinh thường được dùng để diệt vi khuẩn HP gồm:

– Amoxicillin;

– Tetracycline;

– Metronidazole;

– Tinidazole;

– Bismuth,…

Viêm hang vị dạ dày thường sử dụng những loại thuốc có tác dụng làm giảm tác động của acid lên thành hang vị dạ dày và tăng bảo vệ lớp niêm mạc. Một số loại thuốc thường được dùng điều trị viêm hang vị dạ dày gồm:

– Thuốc ức chế thụ thể histamin H2;

– Thuốc ức chế bơm proton;

– Thuốc trung hòa acid dịch vị.

5.2. Thay đổi thói quen ăn uống

Người bệnh được khuyến khích thay đổi thói quen ăn uống cũng như lối sống lành mạnh để hỗ trợ quá trình điều trị viêm hang vị dạ dày.

Thay đổi thói quen ăn uống và chế độ dinh dưỡng không phải là phương pháp điều trị bệnh viêm hang vị dạ dày, nhưng có thể giúp rút ngắn thời gian hồi phục, cải thiện được sức khỏe tiêu hóa và hạn chế tối đa khả năng tái phát bệnh.

Những loại loại rau củ có màu sẫm là những thực phẩm giàu dinh dưỡng, ưu tiên sử dụng cho người đang gặp vấn đề về tiêu hóa như viêm hang vị dạ dày.

Bên cạnh đó, xây dựng thói quen hạn chế uống rượu bia, sử dụng các chất kích thích cũng là một cách hiệu quả để cải thiện và duy trì chức năng hang vị ở mức ổn định.

6. Phòng bệnh

Phương pháp phòng tránh viêm hang vị dạ dày tối ưu nhất là duy trì lối sống khỏe mạnh và chế độ ăn uống khoa học. Bằng việc quản lý chất lượng môi trường sống, thói quen hằng ngày và sức khỏe tâm thần tốt thì có thể giảm thiểu được tối đa nguy cơ mắc bệnh viêm hang vị dạ dày.

Những phương pháp phòng tránh viêm hang vị dạ dày hiệu quả gồm:

– Giữ gìn vệ sinh cho bản thân và môi trường sống tốt;

– Luôn rửa sạch tay;

– Hạn chế ăn những thực phẩm có khả năng kích ứng niêm mạc như đồ cay nóng, cafein, rượu bia,…;

– Không tự ý sử dụng các loại thuốc kháng sinh, giảm đau hoặc thuốc chống viêm không steroid.

Tác giả bài viết:
TS. Nguyễn Triệu Vân
Bác sĩ cao cấp, cố vấn chuyên môn của Napharco.

CÔNG TY TNHH DƯỢC PHẨM NAPHARCO
Địa chỉ: Đường D1, Khu công nghiệp Yên Mỹ II, Thị trấn Yên Mỹ, Huyện Yên Mỹ, Tỉnh Hưng Yên
Điện thoại: 02213.766.338
Hotline: 0916.953.559
Mail: napharcopharma.corp@gmail.com