BỆNH RÒ HẬU MÔN

Rò hậu môn là tình trạng các ổ áp xe quanh hậu môn bị vỡ, tạo thành các lỗ hoặc đường rò xung quanh. Rò hậu môn là bệnh lành tính nhưng gây nhiều phiền phức trong sinh hoạt, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.

1. Khái niệm về rò hậu môn

Khi những khe và nhú trong ống hậu môn bị nhiễm trùng sẽ làm cho các tuyến ở giữa cơ thắt bị viêm, tích tụ mủ, sau đó vỡ ra tạo thành lỗ hoặc đường rò nên được gọi là bệnh Rò hậu môn. Đây là một bệnh lý mạn tính được phát triển từ ổ áp xe ở hậu môn, trực tràng, phía bên trong các đường rò là những tổ chức hạt phát sinh từ các phản ứng viêm.

Các lỗ rò có nhiều dạng tùy vào mức độ viêm nhiễm và phản ứng của cơ thể bao gồm rò hoàn toàn, rò không hoàn toàn, rò phức tạp, rò ngoài cơ thắt, rò trong cơ thắt,… Bất kể ai cũng có thể là nạn nhân của căn bệnh rò hậu môn, tuy nhiên, nhóm đối tượng hay bị nhất là người từ 30 – 50 tuổi. Đặc biệt, nam giới có nguy cơ mắc căn bệnh này cao gấp 4 lần nữ giới.

2. Nguyên nhân rò hậu môn

Tình trạng nhiễm trùng các tuyến hậu môn chủ yếu phát sinh từ sự xâm nhập của vi khuẩn E.coli, tụ cầu trùng, liên cầu trùng,…

Đây là hậu quả của các ổ áp xe xung quanh hậu môn trực tràng lâu ngày mà không có bất cứ sự can thiệp y tế nào hoặc điều trị không đúng hoặc điều trị không triệt để dẫn đến các ổ mủ bị vỡ và tạo nên các lỗ rò mạn tính.

Ngoài ra, một số yếu tố nguy cơ khác cũng có thể là tác nhân gây nên bệnh rò hậu môn như sau:

– Người nhiễm trực khuẩn lao hoặc mắc các bệnh như ung thư hậu môn, trực tràng,…

– Người từng phẫu thuật tuyến tiền liệt, chấn thương vì va đập hay tác động mạnh đến hậu môn, thủ thuật cắt bỏ trĩ, cắt tầng sinh môn lúc sinh nở,…

3. Các biến chứng rò hậu môn

Vào giai đoạn đầu của rò hậu môn, dịch mủ chảy ra ít và đau nhẹ nên người bệnh chủ quan hoặc lầm tưởng với mụn nên không có sự chủ động can thiệp sớm. Nhiều người còn cho rằng bệnh khả năng tự khỏi, điều này khiến cho tình trạng bệnh ngày càng tiến triển xấu đi.

Đến khi dịch mủ chảy nhiều, gây khó chịu và ảnh hưởng đến cuộc sống, đến sinh hoạt hàng ngày mới bắt đầu đi khám khiến cho việc điều trị trở nên khó khăn hơn nhiều. Không chỉ vậy, nhiều trường hợp nếu không được điều trị, bệnh có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm như:

– Tình trạng nhiễm trùng ngày càng nghiêm trọng, các chất thải của phản ứng viêm tích tụ ngày càng nhiều, ảnh hưởng nặng nề đến sức khỏe chung của cơ thể.

– Các lỗ rò lan rộng và tăng lên về số lượng gây chảy máu hậu môn nhiều hơn và thường xuyên, dẫn đến thiếu máu.

– Khả năng cao bệnh tiến triển sang ung thư hoặc một số bệnh lý khác liên quan đến hậu môn, trực tràng.

4. Triệu chứng rò hậu môn

Rò hậu môn thường bị chẩn đoán nhầm lẫn với các ổ áp xe hậu môn do đó bệnh nhân cần được thăm khám và chẩn đoán phân biệt giữa hai căn bệnh này. Các ổ áp xe quanh hậu môn thường là những khối căng phồng, đau nhức mỏi khi bệnh nhân ngồi xuống. Còn với rò hậu môn, bệnh thường có các triệu chứng điển hình như:

– Xung quanh hậu môn thấy các ổ mủ nổi lên, chảy dịch vàng đục, có mùi hôi, khi khô sẽ đóng thành vảy trên miệng các lỗ rò.

– Lỗ rò có thể gây chảy máu, phân có thể đi theo các đường rò gây ra nhiều khó chịu, phiền phức và cảm giác mặc cảm, tự ti ở người bệnh. Phân qua các lỗ rò có thể khiến cho tình trạng viêm nhiễm ngày càng nặng hơn.

– Khi ấn vào vị trí xung quanh lỗ rò sẽ thấy đau, xì hơi, dịch mủ chảy gây ngứa ngáy, khó chịu.

– Đôi khi, một số trường hợp xuất hiện kèm biểu hiện sốt, người mệt mỏi, uể oải, rối loạn nội tiết,…

5. Điều trị

Với sự tiến bộ của y học hiện nay thì rò hậu môn có thể phát hiện sớm và điều trị khỏi hoàn toàn thông qua phẫu thuật.

5.1. Phẫu thuật mổ hở để loại bỏ dịch mủ

Phẫu thuật mổ hở để tạo đường lưu dẫn, đẩy dịch mủ chảy ra hết và tạo điều kiện cho vết thương chóng lành từ trong ra ngoài. Bên cạnh đó, phương pháp này cũng hạn chế được tối đa tình trạng các túi mủ mới hình thành trở lại khiến bệnh tái phát.

5.2. Phẫu thuật xâm lấn tối thiểu 

Sử dụng kỹ thuật xâm lấn tối thiểu để điều trị bệnh là phương pháp đưa phương tiện vào đúng vị trí các lỗ rò thông qua màn hình. Sau đó tiến hành đốt để các lỗ rò sạch mủ hoàn toàn rồi khô dần và hẹp lại, bịt kín miệng lỗ rò. Nhờ đó mà vi khuẩn không có cơ hội xâm nhập được vào các mô xung quanh.

Phương pháp này đảm bảo sự an toàn và hạn chế những rủi ro sau phẫu thuật nên khiến bệnh nhân yên tâm hơn, lại cho hiệu quả điều trị cao. Hơn nữa, thời gian hồi phục của bệnh nhân cũng nhanh hơn mổ hở nên được ưu tiên lựa chọn trong điều trị bệnh rò hậu môn hiện nay.

Các thủ thuật điều trị bệnh rò hậu môn không quá khó, việc phát hiện bệnh càng sớm sẽ càng dễ cho việc can thiệp. Chính vì vậy mà bất cứ khi nào bệnh nhân có biểu hiện nghi ngờ thì tốt nhất nên đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt, tránh để tình trạng các lỗ rò bị viêm nhiễm lâu ngày, trở nên phức tạp gây ra nhiều khó khăn cho quá trình điều trị.

6. Phòng bệnh

6.1. Vệ sinh vùng hậu môn

Giữ vùng hậu môn luôn sạch sẽ và khô ráo. Rửa sạch bằng nước nhẹ nhàng sau khi đi đại tiện, tránh dùng giấy vệ sinh cứng hoặc có hoá chất mạnh gây trầy xước.

6.2. Chế độ dinh dưỡng khoa học

– Tăng cường chất xơ (rau xanh, củ quả, ngũ cốc) để phân mềm, ngăn ngừa táo bón.

– Uống đủ nước (khoảng 2 lít mỗi ngày) để hỗ trợ tiêu hóa.

– Hạn chế thực phẩm cay nóng, đồ chiên rán, rượu bia và cà phê.

6.3. Thói quen sinh hoạt

– Không nhịn đại tiện, đi vệ sinh đúng giờ.

– Không rặn mạnh, không ngồi lâu hoặc đọc sách, dùng điện thoại khi đi vệ sinh.

– Tập thể dục, vận động thường xuyên, tránh ngồi quá lâu một chỗ.

– Tập bài tập nhíu hậu môn (100 cái/ngày) để tăng cường tuần hoàn và chức năng cơ vòng hậu môn.

– Bỏ thuốc lá, giúp giảm nguy cơ áp xe và rò hậu môn tái phát.

6.4. Xử lý các vấn đề hậu môn

– Điều trị triệt để các bệnh lý vùng hậu môn như trĩ, viêm hậu môn, áp xe hậu môn.

– Nếu có biểu hiện đau, rát, sưng, mủ tại hậu môn, cần đến cơ sở y tế thăm khám ngay để tránh tình trạng nhiễm trùng lan rộng tạo đường rò.

6.5. Khám sức khoẻ định kỳ

Tác giả bài viết:
TS. Nguyễn Triệu Vân
Bác sĩ cao cấp, cố vấn chuyên môn của Napharco.

CÔNG TY TNHH DƯỢC PHẨM NAPHARCO
Địa chỉ: Đường D1, Khu công nghiệp Yên Mỹ II, Thị trấn Yên Mỹ, Huyện Yên Mỹ, Tỉnh Hưng Yên
Điện thoại: 02213.766.338
Hotline: 0916.953.559
Mail: napharcopharma.corp@gmail.com