Đau dạ dày là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng ngừa hiệu quả

Đau dạ dày là một căn bệnh phổ biến tại Việt Nam. Theo thống kê có đến 20% dân số nước ta đang mắc phải bệnh lý này. Đau bao tử  ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe và sinh hoạt của người bệnh. Vậy đau dạ dày là gì, nguyên nhân và cách phòng tránh ra sao? Hãy cùng Napharco – Bancuanhathuoc.vn đi tìm hiểu chi tiết về căn bệnh này ở bài viết này nhé.

Tìm hiểu về dạ dày

Dạ dày là một cơ quan phức tạp và đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe. Hiểu rõ về cấu tạo và chức năng của dạ dày sẽ giúp chúng ta có ý thức bảo vệ sức khỏe của cơ quan này.

Dạ dày và bao tử: Liệu có sự khác biệt?

Nhiều người thường băn khoăn về mối quan hệ giữa “dạ dày” và “bao tử”. Thực tế, dạ dày chính là bao tử. Đây chỉ là hai cách gọi khác nhau cho cùng một cơ quan trong hệ tiêu hóa.

Cơ quan dạ dày
Cơ quan dạ dày

Dạ dày có hình dạng chữ J, nằm ở vị trí trung tâm khoang bụng, phía trên rốn, dưới gan và vùng thượng vị, gần lá lách.

Cấu tạo của cơ quan dạ dày

Vị trí dạ dày
Vị trí dạ dày

Dạ dày là một cơ quan quan trọng trong hệ tiêu hóa. Nó đóng vai trò thiết yếu trong việc nghiền nát và phân hủy thức ăn. Dưới đây là mô tả chi tiết về cấu tạo và chức năng của dạ dày:

Dạ dày được cấu tạo bởi 5 lớp chính, được sắp xếp từ trong ra ngoài:

  • Lớp niêm mạc: Đây là lớp trong cùng, chứa nhiều tế bào tiết ra dịch vị, axit hydrochloric và enzym pepsin. Lớp niêm mạc có nhiều nếp gấp để tăng diện tích bề mặt, giúp cho việc tiết dịch vị và tiêu hóa thức ăn hiệu quả hơn.
  • Tấm dưới niêm mạc: Lớp này chứa các mạch máu, dây thần kinh và các mô liên kết, giúp hỗ trợ lớp niêm mạc.
  • Lớp cơ: Gồm ba lớp cơ: cơ chéo, cơ dọc và cơ vòng. Các lớp cơ này co bóp liên tục để giúp nghiền nát và trộn thức ăn với dịch vị.
  • Tấm dưới thanh mạc: Lớp này chứa các mô liên kết và mạch máu, giúp kết nối dạ dày với các cơ quan khác trong ổ bụng.
  • Lớp thanh mạc: Đây là lớp ngoài cùng, bao bọc toàn bộ dạ dày.

Chức năng của dạ dày đối với cơ thể

Dạ dày là cơ quan thiết yếu trong hệ tiêu hóa. Nó biến đổi thức ăn thành chất dinh dưỡng mà cơ thể hấp thụ. Dưới đây là những chức năng chính của dạ dày:

  • Nghiền nát thức ăn: Dạ dày dùng các chuyển động co bóp mạnh để nghiền nát thức ăn. Dịch vị dạ dày chứa axit hydrochloric và enzym pepsin hỗ trợ quá trình này. Axit và enzym giúp làm mềm thức ăn và phân hủy protein.
  • Phân hủy thức ăn: Dịch vị dạ dày có độ pH axit cao, giúp phân hủy protein và chất dinh dưỡng. Axit hydrochloric phá vỡ cấu trúc protein. Enzym pepsin cắt nhỏ protein thành các peptide nhỏ hơn.
  • Trộn thức ăn với dịch vị: Các chuyển động co bóp của dạ dày trộn đều thức ăn với dịch vị. Quá trình này giúp tiêu hóa hiệu quả hơn. Hỗn hợp này gọi là chyme.
  • Lưu trữ thức ăn: Dạ dày chứa đến 1 lít thức ăn, giúp điều hòa lượng thức ăn nạp vào cơ thể. Thức ăn được trộn với dịch vị và lưu trữ trong vài giờ. Sau đó, chyme được chuyển xuống ruột non để tiêu hóa và hấp thu chất dinh dưỡng.
  • Hấp thu một số chất: Dạ dày có khả năng hấp thu một số chất như nước, vitamin B12 và một số loại thuốc. Vitamin B12 gắn vào protein trong dịch vị dạ dày, sau đó được hấp thu vào niêm mạc dạ dày.

Ngoài những chức năng chính, dạ dày còn có các chức năng khác:

  • Sản xuất hormone: Dạ dày sản xuất hormone như ghrelin và leptin. 
  • Bảo vệ khỏi vi khuẩn: Dịch vị dạ dày có tính axit cao, giúp tiêu diệt vi khuẩn có hại trong thức ăn.

Đau dạ dày là gì?

Đau dạ dày là lời cảnh báo về tình trạng dạ dày gặp trục trặc. Đau bao tử do nhiều nguyên nhân gây ra. Nguyên nhân có thể do tổn thương dạ dày. Cũng có thể do rối loạn vận động và tăng tiết axit dịch vị mà không có tổn thương.

Đau bao tử là gì?

Bệnh thường gây ra những cơn đau âm ỉ hoặc dữ dội. Cảm giác nóng rát và tức ở vùng thượng vị thường đi kèm. Thông thường, những cơn đau này chỉ kéo dài trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, cơn đau dữ dội và kéo dài có thể là dấu hiệu báo động. Đây có thể là dấu hiệu của những bệnh lý nguy hiểm.

Vị trí của đau dạ dày

Đau dạ dày có thể xảy ra ở bất kỳ vị trí nào trong bụng, nhưng nó thường xảy ra ở vùng thượng vị, nằm ở phần trên trung tâm của bụng. Đau cũng có thể lan ra sau lưng hoặc lên ngực.

Các vị trí đau dạ dày
Các vị trí đau dạ dày

Dưới đây là một số vị trí cụ thể mà đau dạ dày có thể xảy ra:

  • Vùng thượng vị: Đây là vị trí phổ biến nhất của đau dạ dày. Đau ở vùng này có thể do viêm loét dạ dày, trào ngược axit hoặc viêm dạ dày.
  • Vùng hạ vị: Đau ở vùng hạ vị có thể do viêm ruột kết, viêm túi mật hoặc sỏi thận.
  • Bên trái bụng: Đau ở bên trái bụng có thể do viêm tụy hoặc lá lách to.
  • Bên phải bụng: Đau ở bên phải bụng có thể do viêm gan, sỏi túi mật hoặc viêm ruột thừa.

Vị trí của đau dạ dày có thể giúp bác sĩ chẩn đoán nguyên nhân gây đau. Tuy nhiên, điều quan trọng là phải lưu ý rằng đau dạ dày có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau gây ra và vị trí đau không phải lúc nào cũng chính xác.

Nguyên nhân nào dẫn đến đau dạ dày

Bệnh đau dạ dày có thể xuất phát từ nhiều tác nhân khác nhau, bao gồm cả yếu tố bên trong và bên ngoài cơ thể. Việc xác định chính xác nguyên nhân là chìa khóa quan trọng để điều trị hiệu quả.

Nguyên nhân nào gây nên đau bao tử?
Nguyên nhân nào gây nên đau bao tử?

Yếu tố bên trong:

  • Nhiễm vi khuẩn Hp: Đây là nguyên nhân phổ biến nhất, do vi khuẩn Hp tấn công và làm tổn thương niêm mạc dạ dày.
  • Cơ địa dị ứng: Một số người có cơ địa nhạy cảm, dễ bị kích ứng dạ dày khi ăn những thực phẩm như đậu nành, sữa, hải sản,…
  • Tác dụng phụ của thuốc: Việc sử dụng thường xuyên một số loại thuốc như thuốc giảm đau, kháng sinh,… có thể gây tổn hại cho hệ tiêu hóa, dẫn đến đau dạ dày.
  • Ảnh hưởng từ các bệnh lý khác: Một số bệnh lý như viêm loét dạ dày tá tràng, viêm tụy cấp, sỏi mật,… cũng có thể gây ra triệu chứng đau dạ dày.

Yếu tố bên ngoài:

  • Thói quen ăn uống không lành mạnh: Ăn nhiều đồ cay nóng, nhiều dầu mỡ, uống rượu bia, nước ngọt có ga trong thời gian dài là nguyên nhân phổ biến gây đau dạ dày.
  • Căng thẳng, stress: Tâm lý lo âu, căng thẳng kéo dài có thể ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa, dẫn đến rối loạn chức năng dạ dày và gây ra đau đớn.

Cách chữa đau dạ dày

Việc điều trị bệnh đau dạ dày sẽ được bác sĩ quyết định dựa trên kết quả chẩn đoán cụ thể cho từng người. Mỗi trường hợp sẽ có phác đồ điều trị riêng biệt phù hợp với nguyên nhân và mức độ tổn thương của bệnh. Theo đó, bệnh nhân sẽ được chỉ định phẫu thuật hoặc điều trị bằng thuốc kháng sinh. Cụ thể:  

Chữa đau dạ dày bằng thuốc kháng sinh

Dùng kháng sinh chữa đau dạ dày
Dùng kháng sinh chữa đau dạ dày

Thuốc Tây y đóng vai trò quan trọng trong điều trị đau dạ dày do mang lại hiệu quả giảm nhanh các triệu chứng khó chịu và hỗ trợ phục hồi niêm mạc dạ dày. Tùy thuộc vào nguyên nhân và mức độ bệnh, bác sĩ sẽ kê đơn các loại thuốc phù hợp như:

  • Thuốc trung hòa axit dạ dày: Nhóm thuốc này có tác dụng trung hòa axit dịch vị, bảo vệ niêm mạc dạ dày khỏi tác động của axit. Một số loại thuốc phổ biến bao gồm Sodium bicarbonate, Maalox, Tums,…
  • Thuốc ức chế bơm Proton (PPI): Nhóm thuốc này giúp kiểm soát lượng axit dạ dày tiết ra, ngăn ngừa tình trạng loét dạ dày. Các loại thuốc thường được sử dụng như Omeprazole, Pantoprazole, Rabeprazole,…
  • Thuốc kháng sinh kết hợp PPI: Đối với trường hợp đau dạ dày do vi khuẩn Hp, bác sĩ sẽ kê đơn thuốc kháng sinh kết hợp với PPI để tiêu diệt vi khuẩn và hỗ trợ phục hồi niêm mạc dạ dày.
  • Thuốc giảm đau chống viêm: Aspirin và các thuốc kháng viêm không steroid (NSAID) thường được sử dụng để giảm đau, giảm viêm trong các trường hợp đau dạ dày do viêm loét. Tuy nhiên, cần lưu ý sử dụng nhóm thuốc này thận trọng vì có thể gây ra tác dụng phụ trên hệ tiêu hóa.

Sử dụng thuốc Tây y là phần quan trọng trong điều trị đau dạ dày. Người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn sử dụng thuốc của bác sĩ. Không nên tự ý mua thuốc hoặc thay đổi liều lượn g. Điều này có thể dẫn đến những hậu quả nguy hiểm.

Phẫu thuật 

Trong đa số trường hợp, đau dạ dày có thể được điều trị hiệu quả bằng các phương pháp nội khoa như thuốc Tây y, kết hợp chế độ ăn uống và sinh hoạt khoa học. Tuy nhiên, có một số trường hợp đau dạ dày nghiêm trọng, liên quan đến các bệnh lý khác hoặc có biến chứng nguy hiểm, cần được điều trị bằng phương pháp phẫu thuật.

Phẫu thuật đau bao tử
Phẫu thuật đau bao tử

Phẫu thuật đóng vai trò quan trọng trong điều trị các trường hợp đau dạ dày nghiêm trọng, có biến chứng hoặc điều trị nội khoa không hiệu quả. Việc lựa chọn phương pháp phẫu thuật phù hợp sẽ phụ thuộc vào tình trạng bệnh nhân, với mục đích khắc phục tổn thương, loại bỏ ổ viêm nhiễm và ngăn chặn biến chứng nguy hiểm. Tuy nhiên, do tiềm ẩn rủi ro, bệnh nhân cần cẩn trọng lựa chọn bệnh viện uy tín, có bác sĩ giỏi để đảm bảo an toàn cho quá trình điều trị.

Dưới đây là một số trường hợp cụ thể có thể cần phẫu thuật điều trị đau dạ dày:

  • Viêm loét dạ dày tá tràng: Khi ổ loét ăn sâu, thủng dạ dày hoặc chảy máu tiêu hóa nặng.
  • Hẹp môn vị: Do sẹo co thắt, khối u hoặc dị dạng bẩm sinh.
  • Tắc ruột: Do khối u, sẹo hẹp hoặc dị dạng bẩm sinh.
  • Ung thư dạ dày: Giai đoạn tiến triển.
  • Viêm túi mật: Viêm túi mật cấp tính hoặc mãn tính có biến chứng.

Cách phòng bệnh đau dạ dày

Áp dụng những biện pháp phòng ngừa một cách khoa học và kiên trì sẽ giúp bạn giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh đau dạ dày và bảo vệ sức khỏe của bản thân. Để không bị cơn đau dạ dày hành hạ, bạn nên: 

Về chế độ ăn uống, cần:

  • Ăn uống đúng giờ, khoa học: Chia nhỏ bữa ăn thành 5-6 bữa mỗi ngày thay vì 3 bữa chính. Tránh bỏ bữa hoặc ăn quá no, quá đói.
  • Ăn chậm, nhai kỹ: Giúp thức ăn được tiêu hóa tốt hơn, giảm gánh nặng cho dạ dày.
  • Chọn thực phẩm lành mạnh: Ưu tiên thực phẩm giàu chất xơ như rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt. Hạn chế thức ăn cay nóng, nhiều dầu mỡ, chua, kích thích.
  • Uống đủ nước: Nước lọc là lựa chọn tốt nhất, giúp thanh lọc cơ thể và hỗ trợ tiêu hóa. Hạn chế đồ uống có gas, rượu bia, cà phê.

Về sinh hoạt, cần:

  • Ngủ đủ giấc và đúng giờ: Giấc ngủ đóng vai trò quan trọng trong việc phục hồi sức khỏe và hệ tiêu hóa.
  • Tránh căng thẳng, stress: Căng thẳng có thể làm tăng tiết axit dạ dày, dẫn đến đau dạ dày. Nên tập thể dục thường xuyên, thiền định hoặc yoga để thư giãn tinh thần.
  • Bỏ hút thuốc lá: Hút thuốc lá là một trong những nguyên nhân chính gây ra bệnh đau dạ dày.
  • Hạn chế sử dụng rượu bia: Rượu bia có thể làm tổn thương niêm mạc dạ dày, dẫn đến viêm loét dạ dày tá tràng.

Ngoài ra, cần chú ý:

  • Tập thể dục thường xuyên để tăng cường sức khỏe.
  • Kiểm soát cân nặng hợp lý.
  • Uống thuốc theo chỉ định của bác sĩ.

Kết luận

Bệnh đau dạ dày là một trong những bệnh lý về tiêu hóa dễ gặp phải. Chính vì vậy, nếu có các triệu chứng kể trên hãy đi đến cơ sở gần nhất để được thăm khám và chữa trị. Dược Dược phẩm Khang Quốc chúc bạn và gia đình sức khỏe. 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Call Now Button